Warszawa, dn. 27 lipca 2009 r.
Fundacja Inna Przestrzeń
Ul. Nowy Świat 23/25/32
00-029 Warszawa
Pan Radosław Sikorski
Minister Spraw Zagranicznych RP
Ministerstwo Spraw Zagranicznych
00-580 Warszawa, Al. J. Ch. Szucha 23
Zwracamy się z pilnym apelem dotyczącym sytuacji tybetańskiego więźnia politycznego Dhondupa Łanczena (ang. Dhondup Wangchen), który oczekuje na proces w mieście Xining, stolicy prowincji Qinghai. Według ostatnich doniesień organizacji praw człowieka chińskie władze odmówiły udziału w procesie obrońcom – chińskim prawnikom z Pekinu wyznaczonych przez rodzinę, istnieje także obawa o zdrowie i życie Dhondupa Łangczena z powodu doniesień o nieleczonym w areszcie zapaleniu wątroby.
Dhondup Łangczen jest twórcą amatorskiego filmu dokumentalnego pt. „Leaving fear behind”. (Polska wersja filmu dostępna jest w Internecie pod adresem: http://video.google.pl/videoplay?docid=-8341276712591732327&hl=pl) Film udokumentował poglądy zwykłych Tybetańczyków na temat sytuacji w Tybecie, Dalajlamy i Olimpiady w Pekinie w 2008 r. 26 marca 2008 r. Dhondup Łangczen został aresztowany. Jego rodzina twierdzi że cierpi na wirusowe zapalenie wątroby typu B, ale w areszcie nie otrzymuje opieki medycznej.
Rodzina Dhondupa Łangczena wyznaczyła prawnika o nazwisku Li Duonyng z firmy prawniczej Beijing Gongxin z Pekinu do reprezentowania go przed sądem.
Li Duonyong jest jednym z 21 prawników, którzy w 2008 r. podpisali petycję oferując pomoc w reprezentowaniu zatrzymanych Tybetańczyków. Li Dunyong spotkał się z Dhondupem Łangczenem i oświadczył, że wierzy że jego klient nie popełnił przestępstwa. Jednak władze uniemożliwiły prawnikowi dalszą reprezentację Tybetańczyka i nakazały mu powrót do Pekinu.
Sprawa Dhondupa Łangczena stanowi przykład więźnia sumienia przetrzymywanego jedynie za pokojowe korzystanie z prawa do wolności wypowiedzi. Wskazuje także na słabość chińskiego wymiaru sprawiedliwości, do którego wzmocnienia powinna naciskać społeczność międzynarodowa. Chińskie władze zwróciły się przeciwko chińskim prawnikom podejmującym politycznie niewygodne kwestie, czego najjaskrawszym przykładem jest ostatnie pozbawienie licencji 53 prawników z Pekinu, w tym dwóch (Li Fangping oraz Jiang Tianyong) zaangażowanych w sprawy aresztowanych Tybetańczyków. Uniemożliwianie działań obrońcy Dhondupa Łangczena rodzi wątpliwości nie tylko o sprawiedliwy przebieg tego procesu, ale procesów wielu Tybetańczyków, Ujgurów i innych osób oskarżonych o przestępstwa polityczne. Więcej informacji na temat stanu Dhondupa Łangczena oraz działaniach chińskiego rządu wymierzonych w prawników opisuje ostatni raport International Campaing for Tibet: http://savetibet.org/media-center/ict-news-reports/crackdown-lawyers-legal-think-tank-shut-down-fears-leaving-fear-behind-film-maker-dhondup-).
W ostatnich informacjach przekazanych nam przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych byliśmy informowani, że Rząd RP podejmuje aktywne działania na rzecz przestrzegania praw człowieka w Tybecie, w tym podejmuje kwestie poszczególnych ofiar naruszeń praw człowieka w kontaktach z przedstawicielami władz Chińskiej Republiki Ludowej. Wierzymy, że sprawa Dhondupa Łangczena wymaga takiego właśnie pilnego zaangażowania.
W związku z przedstawionymi powyżej faktami, uprzejmie zwracamy się o pilne podjęcie działań na rzecz Dhondupa Łangczena, w tym m.in.:
• Przekazanie informacji na temat sytuacji Dhondupa Łangczena Ambasadzie RP w Pekinie.
• Zwrócenie się do przedstawicieli władz Chińskiej Republiki Ludowej w sprawie uzyskana informacji na temat procesu Dhondupa Łangczena, w tym daty, miejsca procesu, listy stawianych mu zarzutów, oraz ewentualnych efektów postępowania.
• Zwrócenie się do chińskich władz na umożliwienie zagranicznym obserwatorom udziału w procesie Dhondupa Łangczena w celu monitorowania przebiegu procesu oraz zapewnienia rodzinie aresztowanego kontaktu z nim i obserwowania procesu.
• Zwrócenie się do chińskich władz o umożliwienie aresztowanemu lub jego rodzinie wyznaczenie obrońcy w procesie.
• Zwrócenie się do chińskich władz o informacje na temat stanu zdrowia aresztowanego, a także zagwarantowania mu dostępu do niezbędnej opieki medycznej w związku z informacjami o nieleczonym zapaleniu wątroby.
Będziemy wdzięczni za poinformowanie nas o podjętych w tej sprawie działaniach.
Witold Hebanowski
Fundacja Inna Przestrzeń
Prezes
Do wiadomości otrzymują:
1. Marszałek Senatu RP
2. Przewodniczący Komisji Spraw Zagranicznych Sejmy RP
3. Przewodnicząca Parlamentarnego Zespół ds. Tybetu