Gra o prawa człowieka

Olimpijski apel Havla, Tutu, Jingshenga, Glucksmanna

Wyborowi Pekinu na organizatora Igrzysk Olimpijskich 2008 towarzyszyły obietnice chińskiego rządu dotyczące znaczącej poprawy przestrzegania praw człowieka. Rozumieliśmy, że jest to warunek, którego wypełnienia będzie się domagał Międzynarodowy Komitet Olimpijski. W ten sposób tegoroczna olimpiada mogłaby się przyczynić do większego otwarcia [Chin] oraz respektowania przez gospodarza igrzysk międzynarodowych standardów praw człowieka i swobód.

Jeśli słowa Karty olimpijskiej mówiące, iż „celem olimpizmu jest, aby sport służył harmonijnemu rozwojowi człowieka, z wizją propagowania miłującego pokój społeczeństwa i poszanowania ludzkiej godności”, mają się ziścić, to wszyscy olimpijczycy muszą mieć możliwość poznania prawdy o sytuacji w Chinach i wytykania naruszeń praw człowieka w każdym miejscu i czasie, w zgodzie z własnym sumieniem. Wzywamy Międzynarodowy Komitet Olimpijski, aby to umożliwił.

Obca jest nam taka interpretacja Karty olimpijskiej, wedle której prawa człowieka są tematem politycznym, nieporuszanym podczas olimpiady. Prawa człowieka są tematem uniwersalnym i nieusuwalnym, uświęconym w międzynarodowych dokumentach podpisanych również przez Chiny, przenikającym politykę tak międzynarodową, jak i wewnętrzną, wszystkie kultury, religie i cywilizacje.

Tak więc mówienie o sytuacji praw człowieka nie może stanowić pogwałcenia Karty olimpijskiej. Mówienie o prawach człowieka to nie polityka, politykę próbują uczynić z tego tylko autorytarne i totalitarne reżimy. Mówienie o prawach człowieka to obowiązek.

Niepokoi nas, że igrzyska w Pekinie mogą stać się jedynie gigantycznym spektaklem odwracającym uwagę międzynarodowej opinii publicznej od naruszeń praw i swobód obywatelskich w Chinach, a także innych krajach, w czym znaczący udział ma rząd chiński. Dlatego uroczystą celebrację ideałów olimpijskich dostrzegamy nie tylko w osiągnięciach sportowych, ale też w okazji do zaprezentowania postawy obywatelskiej. Wzywamy wszystkich uczestników letniej olimpiady w Pekinie, by wykorzystali swą wolność do wsparcia tych, którym wolności, nawet w czasie igrzysk, chiński rząd odmawia.

Vaclav Havel, były prezydent Czech;

Desmond Tutu, laureat pokojowego Nobla;

Wei Jingsheng, działacz chińskiego ruchu demokratycznego, najbardziej znany z opublikowania dokumentu o Piątej Modernizacji na pekińskiej „ścianie demokracji” w 1978 r.;

André Glucksmann, filozof i eseista