Tybet w punkcie zwrotnym
Nowy raport International Campaign for Tibet
Zniszczone zdjęcie Dalajlamy w Tybecie.
Tybet w punkcie zwrotnym
Powstanie i nowe chińskie represje
Streszczenie
Od 10 marca, przez Tybet przetoczyła się fala, w większości, pokojowych protestów. Tybe-tańczycy ryzykowali życiem, by zademonstrować, że to ich przywódca, przebywający na wy-gnaniu Dalajlama, a nie chiński rząd, reprezentuje ich interesy. Powstanie jest wynikiem po-nad pół wieku złych rządów Partii Komunistycznej i ukazuje załamanie polityki Pekinu w Tybecie w czasie, gdy Chiny próbują stworzyć obraz harmonii w prowadzonej na szeroką skalę kampanii olimpijskiej.
Władza Hu Jintao wydaje się opierać jedyne na sile i zastraszaniu; decyzja o brutalnym stłumieniu protestów nawiązuje bardziej do ekstremizmu i paranoi czasów maoistowskich niż kraju aspirującego do miana supermocarstwa XXI –go wieku. Chiny drastycznie zaostrzyły zasady bezpieczeństwa w Tybecie i ogłosiły nowe plany „przeciwko terrorystom”, by podczas Olimpiady uniknąć utraty twarzy w oczach międzynarodowej publiczności.
Pomimo obiecanego w kampanii Olimpijskiej zwiększenia otwartości, po to, by ukryć repre-sje w Tybecie, Pekin odciął od świata prawie cały płaskowyż, oraz zablokował przepływ in-formacji. To sprawozdanie zawiera dowody:
- “znikania” i aresztowania setek Tybetańczyków, włączając w to mnichów i mniszki oraz dzieci w wieku szkolnym, brutalnie traktowanych w aresztach;
- Strzelania do nieuzbrojonych uczestników pokojowych protestów; imiona osób, które umarły na skutek tortur w więzieniach lub popełniły samobójstwo z rozpaczy z powo-du prześladowań lub konieczności potępienia Dalajlamy;
- Ponad 125, w przeważającej większości pokojowych, protestów na Płaskowyżu Tybe-tańskim;
- Wprowadzonych wkrótce po protestach, nowych rozległych ograniczeń, mających na celu wydalenie mnichów z klasztorów i zakazanie odprawiania praktyk religijnych, odsłaniając kierowaną przez Hu Jintao, nową falę prześladowań buddyzmu tybetańskiego, przypominającą czasy Rewolucji Kulturalnej.
- działań chińskich przywódców, decydujących o trwających w chwili obecnej prześladowaniach.
International Campaign for Tibet nawołuje światowych przywódców, przybywających na Olimpiadę w Pekinie, by publicznie wyrazili swoje zaniepokojenie prześladowaniami w Ty-becie, które doprowadziły do wybuchu powstania wiosną. Trzeba naciskać na Chińskie kierownictwo, by podało pełną listę ponad tysiąca Tybetańczyków, których status po wiosennych demonstracjach w Tybecie, pozostaje niejasny.
Prezydent Hu, którego awans związany jest z pełnioną przezeń w przeszłości funkcją szefa Partii w Tybecie, był zaangażowany w tworzenie planu polityki twardej pięści w Tybecie, która doprowadziła do wybuchu powstania.
Aby rozwiązać pogłębiający się kryzys, trzeba nakłaniać prezydenta Hu, by wraz z Dalajlamą – uznanym przez świat za najwyższego przywódcę Tybetańczyków, zaangażował się w działania na rzecz przyszłości Tybetu.
ZALECENIA ICT W SPRAWIE TYBETU
Powstanie, które wybuchło wiosną 2008 r. oraz trwające w Tybecie napięcia są efektem niepowodzenia rządu Chińskiej Republiki Ludowej we wdrażaniu systemu prawdziwej autonomii dla Tybetańczyków równolegle z kampanią osłabiania tybetańskiej tożsamości, a w szczególności ograniczenia praktykowania buddyzmu tybetańskiego, którego integralną część stanowi oddanie dla Dalajlamy.
Polityczne rozwiązanie jest możliwe. Wysłannicy Jego Świątobliwości Dalajlamy i przedstawiciele rząd Chin od września 2002 r. prowadzą rozmowy. Niestety, sześć lat sporadycznego dialogu nie przerodziło się w konkretne negocjacje, co zawiodło nadzieje społeczności międzynarodowej, w tym przywódców kilku państw, na znaczący postęp w sprawie możliwego do zaakceptowania dla obu stron rozwiązania.
Stanowisko Tybetańczyków w rozmowach dotyczy zachowania tybetańskiej tożsamości. Kluczowy element stanowi polityczne prawo do autonomii dla wszystkich Tybetańczyków, żyjących w sąsiadujących regionach tybetańskich – obszarze wyraźnie wyznaczonym przez geografię Płaskowyżu Tybetańskiego, rządzonych przez samodzielną jednostkę administracyjną, prowadzącą samodzielną politykę. Wg analizy prawa o autonomii regionów etnicznych, prze-prowadzonej przez chiński rząd, Tybetańczycy cieszą się pełnią politycznej autonomii:
- Pełną możliwością podejmowania decyzji o przedsięwzięciach ekonomicznych i dotyczących rozwoju społecznego
- Wolnością dziedziczenia i rozwijania tradycyjnej kultury oraz praktykowania religii
- Wolnością zarządzania, chronienia i pierwszeństwo używania bogactw naturalnych; oraz
- Wolnością niezależnego rozwijania przedsięwzięć edukacyjnych i kulturalnych.
W związku z niezadowalającymi wynikami rozmów, niestabilną sytuacją w Tybecie oraz nie-uzasadnionymi i nieproporcjonalnie surowymi karami dla Tybetańczyków, uczestniczących w demonstracjach wiosną 2008 r., a także intensyfikacją prowadzonej przez chiński rządu kampanii przeciwko Dalajlamie, ICT proponuje następujące rozwiązania:
Dla rządu Chińskiej Republiki Ludowej:
1. Umożliwić ekspertom ONZ oraz niezależnym obserwatorom swobodny dostęp do Ty-betu, by mogli zbadać sytuację praw człowieka w tym regionie;
2. Natychmiast i bezwarunkowo uwolnić wszystkich zatrzymanych za udział w pokojowym proteście;
3. Dostarczyć spis osób, które zostały zabite, zaginęły lub zostały zatrzymane, zawierający imiona, miejsce pobytu oraz przestępstwa, o jakie zostały oskarżone.
4. Niezwłocznie zapewnić zatrzymanym możliwość kontaktu z rodzinami, opiekę medyczną, wybranych przez nich prawników, dokumenty prawne w języku tybetańskim, oraz traktowanie zgodne z Konwencją o niestosowaniu tortur, oraz okrutnego, nieludzkiego i poniżającego traktowania, której Chińska Republika Ludowa jest sygnatariuszem;
5. Umożliwić nieograniczony dostęp do wszystkich regionów Chin, włączając w to Ty-bet, zagranicznym środkom przekazu w zgodzie z obietnicą “Wolna i Otwarta Olimpiada ”, zamieszczoną w dokumencie określanym, jako Beijing Olympic Action Plan; a także
6. Zezwolić na niezależne śledztwo, w sprawie oskarżeń chińskiego rządu pod adresem Dalajlamy, jakoby podburzał on do protestów w Lhasie 14 marca, by zakłócić Olimpiadę w Pekinie. Dalajlama konsekwentnie podkreśla w swoich wypowiedziach, że popiera Olimpiadę.
Dla innych rządów i przywódców państw:
7. Głowy państw nie powinny uczestniczyć w Ceremonii Otwarcia Olimpiady chyba, że nastąpi znaczący postęp w rozmowach, dotyczących kryzysu w Tybecie. Osoby, które potwierdziły swoje przybycie na tę uroczystość, powinny naciskać chińskiego prezydenta Hu Jintao, by zobowiązał się on spotykać osobiście z Dalajlamą;
8. Kontynuowanie wielostronnych działań na rzecz znaczącego postępu rozmów tybetańsko-chińskich oraz rozważenie utworzenia Grupy ds. kontaktów z Tybetem oraz innych możliwości zwiększenia regularnych kontaktów, wymiany poglądów i współdziałania w sprawie Tybetu;
9. Jako uzupełnienie cichej dyplomacji, uznać, że stanowcze i widoczne działania wobec chińskiego rządu mogą wywołać pozytywne konsekwencje i dać Tybetańczykom na-dzieję na pokojowe rozwiązanie;
10. Wspierać politycznie i finansowo programy, które zajmują się długofalowymi potrzebami Tybetańczyków – edukacją, rozwojem rynku pracy, ochroną środowiska czy zrównoważonym rozwojem; oraz
11. Przyjąć wspólne stanowisko, że przywódcy państw spotykają się z Dalajlamą, jako najwyższym przywódcą Tybetańczyków, a także żądają jego udziału w stosownych forach światowych.
Dla wspólnoty międzynarodowej
12. Zagraniczne media powinny aktywnie poszukiwać możliwości dostępu do Tybetu i Tybetańczyków po to, by móc dokładnie opisać światu chińskie rządy w Tybecie.
